Actuele oplichting
Oplichting via de telefoon
herkennen
Oplichting via de telefoon herkennen begint bij weten welke verhalen er nu rondgaan – aan de telefoon, in WhatsApp en per sms. Je vindt hier per truc de signalen waaraan je hem herkent, en één concrete volgende stap. Rustig uitgelegd, zonder bangmakerij.
Kort antwoord
Volgens het CBS werden in 2023 zo'n 107.000 mensen slachtoffer van spoofing, met naar schatting 318 miljoen euro schade. Wat die verhalen gemeen hebben, is hun opbouw: er is haast, er is een reden om er met niemand over te praten, en er wordt iets van je gevraagd wat een echte organisatie nooit vraagt. Herken je dat patroon, dan herken je ook varianten die hieronder nog niet staan. Hoe een vertrouwd nummer op je scherm terechtkomt terwijl er iemand anders belt, lees je in de gids over hoe spoofing werkt.
De meest voorkomende trucs
Wat oplichters nu proberen
Bankhelpdeskfraude en spoofing
Iemand doet zich voor als je bank en vraagt om codes, of om geld over te maken naar een “veilige” rekening. Het nummer op je scherm kan nep zijn.
Signalen en wat je meteen doetWhatsApp-fraude
“Hallo mama, ik heb een nieuw nummer.” Een onbekend nummer vraagt met spoed om geld.
Waaraan je het appje herkentNep-sms (smishing)
Een sms over een pakket of je bankpas met een link naar een nepinlogpagina.
De signalen in een nep-smsNep-helpdesk (Microsoft, provider, bank)
Een “helpdesk” belt over een virus, een storing of een hack en wil op afstand meekijken. Ze bellen namens Microsoft, maar net zo goed namens je provider of je bank.
Wat een echte helpdesk nooit vraagtWangiri (buitenland)
Je ziet een gemiste oproep van een onbekend buitenlands nummer, één keer overgegaan. Terugbellen kan veel geld kosten, per minuut of per oproep.
Wat het je kost als je terugbeltOngewenste telemarketing
Je wordt steeds gebeld terwijl je daar nergens toestemming voor hebt gegeven, vaak vanaf wisselende nummers.
Zo zet je het stopBandje of robotstem (robocall)
Je neemt op en er speelt een opgenomen bericht af, vaak in het Engels, over je bank of een pakket. Toets geen cijfer in om “door te verbinden” – daarmee bevestig je alleen dat je nummer werkt.
Nep-deurwaarder of Belastingdienst
Er zou een oude schuld openstaan en er dreigt beslag, tenzij je nu betaalt. De Belastingdienst en een echte deurwaarder sturen eerst post en vragen nooit telefonisch om een directe betaling.
Beleggingsfraude
Een “adviseur” belt over crypto of aandelen met een rendement dat te mooi klinkt. In een nepomgeving zie je je winst groeien, maar uitbetalen lukt nooit.
Let op: er gaan ook nepberichten rond uit naam van de Fraudehelpdesk zelf, met een ander telefoonnummer erin. De Fraudehelpdesk is alleen bereikbaar op 088 786 7372 en via het meldformulier op hun eigen site. Zie hun eigen waarschuwing over valse berichten.
Stappenplan
Wat je doet bij (bijna-)oplichting
- 1 Hang op.
Je hoeft geen gesprek af te maken dat niet klopt. Voel je je onder druk gezet? Dat is juist een alarmsignaal.
- 2 Deel niets.
Geen pincode, DigiD, verificatiecode of wachtwoord. Maak geen geld over en geef je bankpas nooit mee aan een “koerier”.
- 3 Bel zelf terug.
Bel je bank of de organisatie zelf via het nummer op je pas, de officiële app of hun website, nooit via het nummer dat jou belde.
- 4 Meld het.
Ben je opgelicht, of scheelde het weinig? Bel eerst je bank, en meld het daarna. Hoe en waar staat hieronder.
- 5 Waarschuw anderen.
Zoek het nummer op deze site op en laat een melding achter, zodat anderen gewaarschuwd zijn.
Twijfel je of je de echte organisatie aan de lijn hebt? Zeg dan gewoon dat je zelf terugbelt. Een echte medewerker vindt dat prima. Wie je onder druk zet om aan de lijn te blijven, geeft daarmee het antwoord al.
Blijft hetzelfde nummer bellen? Zo blokkeer je het op je iPhone of op je Android-toestel. Kwam de oproep uit het buitenland, kijk dan bij welk land het nummer hoort in het overzicht van landcodes. De Herkend-app voor iPhone komt binnenkort; die laat bij een inkomend gesprek zien wat er over een nummer bekend is.
Waar je terechtkunt
Oplichting melden
Melden helpt twee keer: jij krijgt advies over wat je nu nog kunt doen, en het nummer komt in beeld bij de instanties die er iets mee kunnen.
- Je bank, meteen
Heb je betaald, ingelogd of codes gedeeld? Bel je bank via het nummer op je pas. Hoe eerder je belt, hoe groter de kans dat een betaling nog gestopt wordt.
- Fraudehelpdesk – 088 786 7372
Het landelijke meldpunt voor fraude en oplichting. Telefonisch bereikbaar op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag van 9.00 tot 12.00 uur en van 13.00 tot 15.30 uur, en op woensdag van 13.00 tot 15.30 uur. Melden kan dag en nacht via het meldformulier van de Fraudehelpdesk.
- Politie – 0900 8844
Voor aangifte bij een strafbaar feit; bij direct gevaar bel je 112. Ben je opgelicht door iemand die zich voordeed als je bank of als een overheidsinstantie, dan kun je online aangifte van telefonische oplichting doen met je DigiD. Bewaar schermafbeeldingen, appjes en bankafschriften.
- Slachtofferhulp Nederland – 0900 0101
Zit je er doorheen, schaam je je of slaap je er slecht van? Hun hulp is gratis, en ze zijn er ook als je geen aangifte doet.
Een nummer opzoeken
Zoek een telefoonnummer op om te zien wat erover bekend is, of bekijk de meest gemelde nummers.