Microsoft-helpdeskoplichting: “je computer is geïnfecteerd”

Hoe werkt de nep-helpdesk?

Je wordt gebeld door een zogenaamde helpdeskmedewerker die zegt dat er een virus, infectie of verdachte activiteit op je computer is gevonden. Vaak spreekt de beller Engels en klinkt het verhaal technisch en dringend. Om het “op te lossen” moet je meewerken.

De beller vraagt je software te installeren waarmee hij op afstand kan meekijken en je computer kan overnemen, zoals AnyDesk of TeamViewer. Zodra dat lukt heeft de oplichter controle over je scherm. Daarna volgt het echte doel: je moet betalen voor “hulp” of een nepabonnement, of je logt in op je internetbankieren terwijl de oplichter meekijkt en geld wegsluist. Soms wordt ook gevraagd om cadeaubonnen of codes.

De pop-up die zegt dat je moet bellen

Niet elke nep-helpdesk belt jou. Vaak begint het andersom: je krijgt tijdens het internetten ineens een schermvullende waarschuwing dat je computer is geblokkeerd of geïnfecteerd, met een piepgeluid en een gratis nummer dat je “direct” moet bellen. Die pagina is geen melding van Windows en niet van je virusscanner, maar een gewone webpagina die zich zo voordoet.

Bel dat nummer niet. Sluit het tabblad. Wil het venster niet weg, sluit je browser dan helemaal af via Taakbeheer: druk op Ctrl + Alt + Delete, kies Taakbeheer, selecteer je browser en beëindig hem. Start je computer daarna opnieuw op. Er is op dat moment nog niets met je computer aan de hand – zolang je niet belt en niets installeert.

Quick Assist, AnyDesk en TeamViewer

De programma's waar oplichters om vragen zijn op zichzelf gewoon legitiem. Quick Assist is een programma van Microsoft dat in Windows zit en dat ook door echte helpdesks wordt gebruikt; AnyDesk en TeamViewer worden door bedrijven dagelijks ingezet. Dat is precies waarom het werkt: er verschijnt geen waarschuwing, want er is technisch niets fout aan.

De regel is dus niet “installeer dit programma nooit”, maar: geef nooit een code of toegang aan iemand die jóú gebeld heeft. Bij Quick Assist geef je een code door waarmee de ander je scherm overneemt. Geef die code alleen aan iemand die je zelf hebt gebeld, op een nummer dat je zelf hebt opgezocht.

Wat doet Microsoft wél?

Microsoft belt je niet ongevraagd, stuurt geen foutmeldingen met een telefoonnummer erin en vraagt nooit om toegang op afstand naar aanleiding van een melding die jij niet zelf hebt aangemaakt. Echte hulp loopt altijd andersom: jij begint het contact, via support.microsoft.com.

Foutmeldingen van Windows verschijnen in het systeem zelf, niet in je browser, en er staat nooit een telefoonnummer bij. Staat er wel een nummer bij, dan kijk je naar een webpagina van een oplichter.

Aan welke signalen herken je het?

• Ongevraagd gebeld. Je hebt zelf geen hulp aangevraagd, maar wordt toch gebeld over een probleem met je computer.
• Namens een groot bedrijf. De beller zegt namens Microsoft, Apple of je provider te bellen.
• Software installeren. Je moet een programma downloaden zodat de beller kan “meekijken” of “het probleem op afstand kan oplossen”.
• Toegang of betaling. Er wordt gevraagd om toegang tot je computer, om in te loggen bij je bank, of om te betalen voor de “reparatie”.
• Druk en angst. Er wordt gezegd dat je gegevens acuut gevaar lopen als je nu niet meewerkt.

Wat moet je doen tijdens zo'n gesprek?

• Hang op. Ga niet in discussie en volg geen instructies op.
• Installeer niets en geef niemand toegang tot je computer of telefoon.
• Log niet in bij je bank of andere accounts terwijl je aan de lijn bent.
• Betaal niet en koop geen cadeaubonnen op verzoek van de beller.

Deze oplichting leunt op precies dezelfde trucs met druk en autoriteit als een telefoontje van de zogenaamde bankhelpdesk. Lees wat je doet bij bankhelpdeskfraude en waarom het nummer op je scherm kan liegen. Herken je die trucs, dan herken je ook deze.

Je hebt toch iets geïnstalleerd. Wat nu?

• Verbreek meteen de internetverbinding (schakel wifi uit of trek de kabel eruit).
• Verwijder de geïnstalleerde software, zoals AnyDesk of TeamViewer, en laat de computer nakijken door iemand die je vertrouwt of een erkende reparateur.
• Bel direct je bank als je hebt ingelogd of betaald, zodat een betaling nog gestopt of teruggeboekt kan worden en je rekening beveiligd wordt.
• Wis of herinstalleer je computer niet voordat je aangifte hebt gedaan. De geïnstalleerde software, de logbestanden en de betaalgegevens zijn het bewijs; na een herinstallatie is dat weg.
• Wijzig je wachtwoorden, te beginnen bij je e-mail en je bank, het liefst vanaf een ander, schoon apparaat.

Zo meld je het

1. Heb je betaald of ingelogd bij je bank? Bel eerst je bank. Dat is het meest urgent: hoe sneller je belt, hoe groter de kans dat een betaling nog te stoppen is.
2. Meld het bij de Fraudehelpdesk via het meldformulier voor particulieren, of bel 088 786 7372.
3. Doe aangifte bij de politie. Bel 0900 8844, of doe online aangifte van telefonische oplichting met je DigiD.
4. Meld de nep-helpdesk ook bij Microsoft zelf, via het meldformulier voor technische-ondersteuningsfraude. Dat formulier is grotendeels Engelstalig en is alleen bedoeld om oplichting te melden, niet om hulp te krijgen bij een computerprobleem.

Zoek het nummer hierboven op en plaats een melding, zodat anderen gewaarschuwd zijn. Bekijk ook de meest gemelde nummers.

Veelgestelde vragen