Wangiri-fraude: gemiste oproep uit het buitenland

Wat is wangiri-fraude precies?

Wangiri betekent letterlijk “één keer overgaan en ophangen”. Fraudeurs bellen automatisch veel nummers achter elkaar, laten de telefoon één keer overgaan en hangen meteen op. Wat overblijft is een gemiste oproep van een onbekend buitenlands nummer. De hele opzet draait om die ene gemiste oproep: als jij terugbelt, word je verbonden met een duur betaalnummer in het buitenland. Je gesprek wordt dan zo lang mogelijk gerekt, en de kosten per minuut of per oproep zijn veel hoger dan bij een normaal gesprek. Een deel van dat geld gaat naar de oplichter.

Wat je aan de lijn krijgt als je terugbelt is meestal geen mens, maar een bandje: wachtmuziek, een “een moment geduld” of een gesprek dat nergens over gaat. Dat is de bedoeling, want je betaalt per minuut. Het tarief wordt bepaald door de buitenlandse partij die het nummer beheert, en die krijgt een deel van wat jij betaalt. Vooraf zie je dat tarief niet: het staat pas op je factuur.

Hoe herken je een wangiri-oproep?

• Een onbekende landcode. Het nummer begint met een landcode die je niet kent en waarmee je geen contact hebt.
• Maar één keer overgegaan. Je hebt een gemiste oproep, maar de telefoon ging zó kort over dat je niet kon opnemen.
• Vaak 's nachts of op vreemde tijden. De oproepen komen automatisch binnen, ook wanneer niemand je normaal zou bellen.
• Geen voicemail of bericht. Een echte beller die je wil bereiken laat meestal een bericht achter of belt nog eens.
• Meer mensen zijn door hetzelfde nummer gebeld. Zoek je het nummer op, dan blijkt dat anderen dezelfde oproep kregen.

Deze landcodes komen terug in waarschuwingen over wangiri-oproepen richting Nederland:

Dit zijn voorbeelden en geen uitputtende lijst: fraudeurs wisselen voortdurend van landcode, en een oproep uit zo'n land is niet automatisch fout. Het gaat om de combinatie van signalen: onbekend, buitenlands, gemist en onverwacht. Bekijk alle landcodes.

Wat moet je doen bij zo'n gemiste oproep?

• Bel niet terug. Dit is de belangrijkste regel. Bel nooit terug naar een onbekend buitenlands nummer dat je niet verwacht.
• Blokkeer het nummer. Zo krijg je van dit nummer geen oproepen meer. Zie spambellers blokkeren op iPhone en Android.
• Negeer de oproep verder. Je hoeft er niets mee te doen; een echte beller probeert het opnieuw of laat een bericht achter.
• Verwacht je wél een buitenlands gesprek? Verifieer het dan op een andere manier: via een e-mail, een bekend contact of de officiële website van de organisatie. Bel niet zomaar het nummer terug dat op je scherm stond.
• Zoek het nummer op. Is het een Nederlands nummer, zoek het dan hierboven op en laat een melding achter, zodat anderen gewaarschuwd zijn. Begint het met een +, kijk dan bij de landcode uit welk land het komt. Bekijk ook de meest gemelde nummers.

Al teruggebeld? Dit doe je nu

Vervelend, maar het is te overzien. Werk deze vier stappen af, in deze volgorde.

1. Hang op. De kosten lopen door zolang je verbonden bent, ook als je alleen maar wachtmuziek hoort.
2. Bel je provider. Meld dat je op een wangiri-oproep hebt gereageerd, vraag om een specificatie van de kosten en vraag of het bedrag betwist kan worden.
3. Zet een rem op je belkosten. Vraag om een kostenlimiet, of laat uitgaand internationaal bellen uitzetten als je dat toch nooit gebruikt.
4. Meld het nummer. Via het meldformulier van de Fraudehelpdesk of op 088 786 7372. Laat ook hier een melding achter, zodat de volgende die dit nummer opzoekt gewaarschuwd is.

Krijg je je geld terug?

Meestal niet automatisch. Het gesprek is technisch gezien door jou gestart, dus je provider brengt de kosten in rekening. Wat wél kan: de kosten bij je provider betwisten, zeker als het om een groot bedrag gaat of als het meerdere keren is gebeurd. Zet dat op papier of per e-mail, zodat je een spoor hebt van wat je wanneer hebt gemeld, en bewaar je factuur en de gegevens van de oproep.

Kom je er met je provider niet uit, vraag dan schriftelijk om een definitief antwoord op je klacht. Daarmee in de hand kun je de zaak daarna voorleggen aan een geschilleninstantie; in de algemene voorwaarden van je provider staat welke dat is.

Veelgestelde vragen