Veiligheidsgids
“Hallo mama”-fraude op WhatsApp: “ik heb een nieuw nummer”
Kort antwoord
Komt het bericht van een onbekend nummer en wordt er met spoed om geld gevraagd? Dan is het waarschijnlijk fraude. Deze vorm van oplichting heet hulpvraagfraude: iemand doet zich voor als een bekende die dringend hulp nodig heeft, zegt dat de oude telefoon kapot is en vraagt of je snel een rekening wilt betalen. Betaal nooit op basis van alleen een appje. Bel of videobel eerst via het oude, bekende nummer en betaal pas als je zeker weet dat je de juiste persoon spreekt.
De “Hallo mama”-fraude werkt omdat hij zich voordoet als iets doodgewoons: een familielid dat van nummer wisselt. Het bericht komt binnen terwijl je met iets anders bezig bent, en het vraagt iets kleins dat je normaal zonder nadenken zou doen – even een rekening voorschieten. Op deze pagina lees je hoe zo'n gesprek stap voor stap verloopt, aan welke vijf signalen je het herkent, wat je doet als je zo'n appje krijgt, welke stappen je zet als je al hebt betaald en waar je het meldt.
Hoe werkt hulpvraagfraude (de “Hallo mama”-truc)?
Politie, banken en de Fraudehelpdesk noemen deze vorm hulpvraagfraude: er wordt een hulpvraag gebruikt om je aan het betalen te krijgen. Op WhatsApp is de bekendste variant de “Hallo mama”-truc.
De oplichter stuurt een berichtje vanaf een nummer dat je niet kent. Het begint vertrouwelijk: “Hoi mam”, “Hallo pap” of “met je zoon”. Daarna volgt de verklaring dat de oude telefoon kapot, gestolen of nat geworden is, en dat dit voortaan het nieuwe nummer is. Zodra je meegaat in het verhaal komt het echte doel: een rekening die per se vandaag betaald moet worden, terwijl “de bankapp op de nieuwe telefoon nog niet werkt”. Of je het even wilt voorschieten.
Het verzoek speelt bewust in op je hulpvaardigheid en op de haast. Je denkt je kind of familielid te helpen, terwijl je in werkelijkheid geld naar een vreemde overmaakt.
Aan welke signalen herken je het?
- Een nieuw, onbekend nummer. Het bericht komt niet van het nummer dat je van je familielid gewend bent.
- Spoed. Er is haast: de betaling moet vandaag, of er dreigt gedoe met een deurwaarder of een verlopen betaaltermijn.
- Een betaalverzoek. Je moet geld overmaken, vaak een rond bedrag, soms via een Tikkie of naar een onbekende rekening.
- Geen bellen of videobellen. De ander heeft altijd een smoes om niet te bellen: microfoon kapot, “kan nu niet praten”, alleen appen lukt.
- Emotionele druk. Er wordt op je gevoel gespeeld (“je helpt me toch wel?”).
Een enkel signaal hoeft niets te betekenen, maar de combinatie nieuw nummer, spoed en een betaling is bijna altijd fraude. Diezelfde combinatie zie je bij oplichting via de telefoon: lees daarvoor hoe spoofing het nummer op je scherm vervalst.
Wat moet je doen als je zo'n appje krijgt?
- Betaal nooit op basis van alleen een appje, hoe overtuigend het verhaal ook klinkt.
- Verifieer via het oude, bekende nummer. Bel of videobel je familielid op het nummer dat je al had, niet op het nieuwe.
- Vraag iets wat alleen de echte persoon kan weten, maar vertrouw daar niet blind op. Bellen of videobellen via het oude nummer geeft veel meer zekerheid.
- Laat je niet opjagen door de haast. Een echte noodsituatie overleeft een telefoontje van twee minuten.
- Blokkeer en verwijder het nummer als het fraude blijkt, en waarschuw anderen in de familie.
Onthoud: een nieuw nummer plus spoed plus een betaalverzoek is het alarmsignaal. Betaal pas nadat je je familielid echt hebt gesproken via bellen of videobellen.
Je hebt al betaald. Wat nu?
Neem meteen contact op met je bank. Hoe sneller je een frauduleuze betaling meldt, hoe groter de kans dat het bedrag nog te stoppen of terug te boeken is. Bewaar de chat, het nummer en de betaalgegevens als bewijs.
Waarschuw daarna de rest van de familie: bij hulpvraagfraude wordt dezelfde lijst contacten vaak achter elkaar geprobeerd.
Waar meld je het?
- Bel eerst je bank. Dat is het meest urgent: hoe sneller je belt, hoe groter de kans dat de betaling nog te stoppen is. Het alarmnummer van je bank staat op je bankpas en op de website van je bank.
- Blokkeer en rapporteer het account in WhatsApp zelf. Open de chat, tik bovenaan op het nummer en gebruik onderaan dat scherm de opties om het nummer te blokkeren en te melden bij WhatsApp.
- Meld de fraude bij de Fraudehelpdesk via het meldformulier voor particulieren, of bel 088 786 7372.
- Doe aangifte bij de politie. Bel 0900 8844, of doe aangifte van oplichting; op die pagina kies je eerst om welke vorm het gaat.
- Is er ook iets met je DigiD gebeurd? Stuur het valse bericht door naar valse-email@digid.nl. Ging het om je bankgegevens, kijk dan op de site van je eigen bank onder “fraude melden”.
Let op: de Fraudehelpdesk is alleen bereikbaar op 088 786 7372 en via het meldformulier op hun eigen site. Oplichters sturen namelijk sms'jes uit naam van de Fraudehelpdesk met een ander nummer erin.
Zoek het nummer hierboven op en plaats een melding, zodat anderen gewaarschuwd zijn. Bekijk ook de meest gemelde nummers. Zit je er emotioneel doorheen? Slachtofferhulp Nederland helpt gratis, via 0900 0101.
Veelgestelde vragen
Wat is hulpvraagfraude?
Oplichting waarbij iemand zich voordoet als een bekende die dringend hulp nodig heeft. Op WhatsApp is de bekendste vorm de “Hallo mama”-truc: een nieuw nummer, een kapotte telefoon en een rekening die vandaag betaald moet worden.
Hoe weet je of het echt je kind is?
Bel of videobel via het oude, bekende nummer. Niet via het nieuwe nummer uit het bericht. Neemt niemand op, wacht dan gewoon. Een echte noodsituatie overleeft een half uur.
Wat als de ander weigert te bellen?
Dan is dat het antwoord. Een kapotte microfoon, geen bereik, “kan nu niet praten”: het is telkens dezelfde smoes, omdat de stem het verhaal meteen zou verraden. Betaal niet.
Al betaald – krijg je het terug?
Soms, als je er snel bij bent. Je hebt de betaling zelf gedaan, dus een bank is niet verplicht om te vergoeden, maar zolang het geld nog op de rekening van de oplichter staat kan het soms worden tegengehouden. Bel daarom meteen je bank en doe aangifte.
Kan een oplichter zich voordoen als een nummer dat je kent?
Bij een telefoontje wel: door spoofing kan een bestaand nummer op je scherm verschijnen. Lees hoe spoofing het nummer op je scherm vervalst. Bij hulpvraagfraude gaat het meestal andersom: het bericht komt juist van een nummer dat je niet kent, met de uitleg dat het nieuw is.
Moet je het nummer blokkeren?
Ja, maar maak eerst een schermafdruk van de chat en van het rekeningnummer. Die heb je nodig bij je bank en bij je aangifte. Blokkeer en rapporteer het account daarna in WhatsApp zelf.
Meer context bij elke oproep
De Herkend-app laat straks bij een inkomend gesprek zien wat er over een nummer bekend is. Zo begin je een gesprek met meer context, al blijft ook dan gezond wantrouwen je beste bescherming.
Zie ook: actuele oplichting via de telefoon.
Verder lezen
Meer gidsen
Bankhelpdeskfraude: als de “bank” je belt
Een nepmedewerker van je bank aan de lijn? Zo herken je het en zo reageer je veilig.
Wat te doen bij bankhelpdeskfraudeNep-sms herkennen: smishing van bank of bezorger
Valse sms'jes over een pakketje of je bankpas herkennen, en wat je ermee doet.
Zo herken je een nep-smsMicrosoft-helpdeskoplichting: “je computer is geïnfecteerd”
De helpdeskoplichting waarbij je computer wordt “overgenomen”. Herken de signalen en hang op.
Zo herken je de nep-Microsoft-helpdesk